Şüpheli veya Sanığın Kaçmasına İmkan Vermek | 7068 Meslekten Çıkarma ve İptal Davası
İçindekiler
Avukatın Notu: Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeli hakkında yürütülen disiplin soruşturmaları, mesleki geleceğinizi doğrudan etkileyen son derece kritik süreçlerdir. Özellikle meslekten çıkarma gibi ağır yaptırımı olan dosyalarda, sürecin en başından itibaren idari hukuka hâkim bir avukatla ilerlemek hak kayıplarını önler. Ankara merkezli büromuzda, disiplin hukuku ve idari davalar konusunda edindiğimiz tecrübelerle hukuki destek sağlamaktayız. Aşağıdaki genel bilgilendirme metnini okuduktan sonra dosyanıza özel durumlar ve hukuki danışmanlık için doğrudan bizimle iletişime geçebilirsiniz.
1. 7068 Sayılı Kanun Kapsamında Meslekten Çıkarma Cezası
Genel kolluk kuvvetleri olan emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personelinin disiplin işlemleri 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun kapsamında yürütülmektedir. Bu kanunda yer alan en ağır disiplin yaptırımlarından biri "meslekten çıkarma" cezasıdır. Bu ceza, personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasını ifade eder. Hakkında 7068 Polis ve Jandarma Meslekten Çıkarma (İhraç) işlemleri tesis edilen personelin kariyeri ve özlük hakları derinden etkilenir.
Konuyla ilgili daha kapsamlı bilgi edinmek için 7068 Sayılı Kanun Kapsamında Meslekten Çıkarma Cezası başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
2. Şüpheli, Tutuklu, Hükümlünün veya Sanığın Kaçmasına İmkan Vermek (Madde 8/6-f)
Kolluk personelinin temel görevlerinden biri, adli mercilerce hakkında işlem yapılan kişilerin güvenliğini ve muhafazasını sağlamaktır. 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin 6. fıkrasının (f) bendi uyarınca; "Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkan vermek" fiili, doğrudan meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur "bilerek ve isteyerek" ifadesidir. Disiplin soruşturması aşamasında personelin bu fiili kasten işleyip işlemediği somut delillerle ortaya konulmalıdır. Görevli memurun, gözetimi altındaki şahsın kaçacağını öngörmesi ve buna rağmen bilinçli bir eylem veya eylemsizlikle (kapıyı bilerek açık bırakmak, kelepçeyi bilerek açmak vb.) sürece göz yumması bu kapsamda değerlendirilir.
3. Kast ve İhmal Ayrımı: Madde 8/5-c ile Karşılaştırma
Disiplin hukukunda personelin eylemindeki kusur derecesi (kast veya taksir), verilecek cezanın ağırlığını doğrudan belirler. "Meslekten Çıkarma cezası" ile sonuçlanan 8/6-f bendi ile sıkça karıştırılan ancak yaptırımı daha hafif olan bir diğer düzenleme ise kanunun 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinde yer almaktadır.
Kanunun 8/5-c-2 alt bendi gereğince; "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilinin yaptırımı yirmi ay uzun süreli durdurma cezasıdır.
İki Fiil Arasındaki Temel Farklar:
İrade ve Kast: 8/6-f maddesinde personelin kişinin kaçmasını "bilmesi ve istemesi" (kast) aranırken, 8/5-c maddesinde personelin dikkatsizliği, tedbirsizliği veya yorgunluk gibi insani faktörlerle "uyanık davranmaması" (ihmal/taksir) söz konusudur.
Ceza Miktarı: Kasten kaçmaya imkan vermenin cezası "Meslekten Çıkarma" iken; uyanık davranmamak veya önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmanın cezası "Yirmi Ay Uzun Süreli Durdurma" olarak belirlenmiştir.
Birçok disiplin soruşturmasında personelin anlık bir dalgınlığı veya yorgunluğu (ihmal), hatalı bir nitelendirmeyle "bilerek ve isteyerek imkan vermek" şeklinde yorumlanabilmektedir. Bu noktada soruşturma raporuna ve karara yapılacak hukuki itirazlar hayati önem taşır.
4. Disiplin Soruşturması ve İdari Yargı (İptal Davası) Süreci
Meslekten çıkarma gibi ağır bir cezanın verilebilmesi için adil, tarafsız ve eksiksiz bir disiplin soruşturması yürütülmesi şarttır. İlgili personelin savunma hakkı kısıtlanamaz ve soruşturma evrakını inceleme ile tanık dinletme hakkı bulunmaktadır.
Verilen disiplin kararı kesinleştikten sonra personele tebliğ edilir ve tebliğ tarihinden itibaren İdare Mahkemesinde iptal davası açma hakkı doğar. Mahkeme; fiilin sübuta erip ermediğini, eylem ile ceza arasındaki ölçülülük ilkesini ve personelin geçmiş hizmet performansını (iyi sicil indirimi) değerlendirir.
Soruşturma süreci ve itiraz yolları hakkında adım adım bilgi almak için 7068 Sayılı Kanun Disiplin Soruşturması ve İtiraz Rehberi makalemizi okuyabilirsiniz.
5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Tutuklunun kaçması durumunda doğrudan meslekten ihraç mı edilirim?
Hayır, her kaçma olayı meslekten çıkarma ile sonuçlanmaz. Olayın nasıl gerçekleştiği önemlidir. Eğer kaçma olayı sizin bir anlık dalgınlığınız (uyanık davranmamak) sonucu gerçekleştiyse ceza 20 ay uzun süreli durdurma olur. Ancak bilerek yardım ettiğiniz kanıtlanırsa meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Disiplin cezasının iptali için dava açma süresi ne kadardır?
Kesinleşen disiplin cezasının size tebliğ edilmesinden itibaren idari yargıda (İdare Mahkemesinde) dava açma süreniz işlemeye başlar. Bu süre genel idari yargılama usulüne göre tebliğden itibaren 60 gündür.
İyi sicilim var, meslekten çıkarma cezası indirilebilir mi?
Evet. 7068 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca, kurumda geçmiş hizmetleri olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede performans puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olan ceza uygulanabilir.
Hakkımda adli dava açılması, disiplin cezasını durdurur mu?
Hayır. 7068 sayılı Kanunun 5. maddesine göre, aynı fiilden dolayı adli soruşturma veya kovuşturma yürütülmesi, disiplin soruşturması yapılmasını ve ceza verilmesini engellemez; her iki süreç birbirinden bağımsız yürür.
İletişime Geçin!
Disiplin soruşturmaları ve idari davalar, geri dönüşü zor hak kayıpları yaratabilecek hassas süreçlerdir. Özellikle "Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkan vermek" suçlamasıyla karşı karşıyaysanız, dosyanızdaki delillerin doğru yorumlanması ve lehinize olan hükümlerin (ihmal, sicil indirimi vb.) etkin bir şekilde savunulması için bir avukat desteği almanız büyük önem taşır.
Soruşturma sürecinizin yürütülmesi veya hakkınızda tesis edilen haksız disiplin cezasının iptali davası için Ankara'daki ofisimizle doğrudan iletişime geçebilir, detaylı hukuki danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar