top of page

657 Memur Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası ve İptali

Yazarın fotoğrafı: Av. Enes Samet Öztorun
Av. Enes Samet Öztorun
2 gün önce
5 dakikada okunur
657 Memur Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası ve İptali

İçindekiler


Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (D) bendinde düzenlenen ve memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin fiilin ağırlığına göre 1 ila 3 yıl arasında durdurulmasını öngören ağır bir disiplin yaptırımıdır. Bu ceza, yalnızca memurun mali haklarını kısıtlamakla kalmaz; aynı zamanda 10 yıl boyunca daire başkanı, il ve bölge müdürü veya daha üst düzey yönetici kadrolarına atanmasını da engeller. Karar, disiplin amirinin tek başına verebileceği bir idari işlem olmayıp, mutlaka yetkili disiplin kurulunun kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile tesis edilmelidir. Ceza alan memurların, kararın tebliğinden itibaren yasal süreler içinde idari itiraz veya yetkili idare mahkemesinde iptal davası yollarına başvurması, mesleki kariyerlerindeki telafisi güç hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşır.


657 Memur Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasının Kapsamı ve Sonuçları

Memur disiplin cezaları hiyerarşisinde devlet memurluğundan çıkarma cezasından bir önceki en ağır yaptırım olan bu ceza, memurun özlük haklarında ciddi sınırlamalara yol açar. Cezanın kesinleştiği tarihten itibaren derhal uygulanmaya başlanır.

Bu cezayı alan memurlar 10 yıl boyunca; daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar. Üst düzey yönetici olma hedefini doğrudan sekteye uğratan bu durum, cezanın hukuka uygunluğunun titizlikle denetlenmesini zorunlu kılar.


Son Kademede Bulunan Memurlar İçin Özel Uygulama

Kanun koyucu, halihazırda yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunan memurlar için özel bir düzenleme getirmiştir. Kademe ilerlemesi fiilen mümkün olmayan bu memurlara kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi gerektiğinde, memurun brüt aylığının 1/4'ü ile 1/2'si oranında kesinti yapılır. Eğer memur, aynı cezayı gerektiren bir fiili tekrar işlerse (tekerrür), bu kez memuriyet görevine son verilir.


Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasını Gerektiren Fiiller (m.125/1-D)

Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde sayılan ve doğrudan bu cezayı gerektiren fiil ve haller şunlardır:


Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek: Memuriyet vakarı ile bağdaşmayan bu durum doğrudan ağır yaptırıma tabidir.


Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmemek: Mazeretsiz devamsızlık halinin kesintisiz 3 ila 9 gün arasında olması gerekir. Devamsızlık 10 güne ulaşırsa memur "müstafi" (çekilmiş) sayılır.


Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak: Görevin kötüye kullanılması ve rüşvet/irtikap gibi suçlara da konu olabilecek eylemlerdir.


Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak: Çalışma barışını bozan mobbing benzeri tavırlar bu kapsamdadır.


Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak: Kurum güvenliğini ve tarafsızlığını tehlikeye atan eylemlerdir.


Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek: Sağlık raporları, denetim veya keşif tutanaklarında bilerek gerçeğe aykırı işlem yapılması durumudur.


Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak: Memurların tacir veya esnaf sayılmasını gerektirecek faaliyetlerde bulunması kanunen yasaktır.


Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak: Eşitlik ve tarafsızlık ilkesinin ihlalidir.


Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak: 3628 sayılı Kanun kapsamında mal bildiriminin kasten süresinde yapılmaması yaptırıma tabidir.


Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak: Kurum sırlarının veya kişisel verilerin izinsiz ifşasıdır.


Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek: Sadece amirlere değil, vatandaşlara veya astlara yönelik hakaretler de bu kapsama alınmıştır.


Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek: Yurt dışı teşkilatı personelinin devlet itibarını koruma yükümlülüğüdür.


Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak: İhmalden ziyade, bilerek ve isteyerek (kasıtlı) emre itaatsizlik gerektirir.


Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak: Memurların tarafsızlık ve siyasete karışmama ilkesinin ağır ihlalidir.


Disiplin Soruşturması, Yetkili Makam ve Savunma Hakkı

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını vermeye doğrudan disiplin amiri yetkili değildir. Soruşturma dosyası, karara bağlanmak üzere yetkili disiplin kuruluna sevk edilir. Disiplin kurulu dosyayı aldıktan sonra 30 gün içinde görüşünü bildirir ve ceza atamaya yetkili amir (il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde vali) tarafından verilir.


Disiplin soruşturmasının en kritik aşaması memurun savunma hakkıdır. Memura hakkındaki iddialar açıkça bildirilmeli ve savunmasını hazırlaması için en az 7 gün süre verilmelidir. Bu süre tanınmadan veya savunma alınmadan verilen disiplin cezaları hukuka aykırıdır ve idare mahkemesi tarafından doğrudan iptal edilir.


Bir Derece Alt Ceza (İndirim) Uygulaması

Memurun geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmalarının olumlu olması ve kurumundan ödül veya başarı belgesi almış olması durumunda, verilecek ceza bir derece hafifletilebilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının bir derece altı aylıktan kesme cezasıdır. İdarenin, bu şartları taşıyan bir memur için alt ceza uygulayıp uygulamama konusunda takdir yetkisi bulunsa da, bu yetki keyfi kullanılamaz; alt ceza uygulanmıyorsa bunun hukuki ve somut gerekçeleri kararda mutlaka belirtilmelidir.


Eğer hukuki sürecinizde idarenin alt ceza indirimi yapmadan doğrudan ağır yaptırım uyguladığını düşünüyorsanız, idare hukuku alanında uzman bir avukat ile kararın iptali için harekete geçmelisiniz. Zaman kaybetmeden profesyonel destek almak, memuriyet sicilinizin temiz kalmasını sağlar.


Zamanaşımı Süreleri (Soruşturma ve Ceza Zamanaşımı)

Disiplin hukukunda süreler oldukça katıdır. İdarenin ilgili fiili öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde disiplin soruşturmasına başlaması zorunludur. Aksi halde disiplin amirlerinin ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Ayrıca, eylemin işlendiği tarihten itibaren nihayet 2 yıl içinde disiplin cezası verilmemişse, memura artık o fiilden dolayı ceza verilemez.


Memur Disiplin Cezaları İptal Davası ve İtiraz Süreci

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz mercileri 30 gün içinde karar vermek zorundadır. Ancak itiraz bir zorunluluk (dava şartı) değildir.


Memur, dilerse itiraz yolunu tüketmeden veya itirazının reddedilmesi halinde ret kararının kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açabilir. Mahkeme; fiilin sabit olup olmadığını, fiil ile verilen cezanın orantılılığını, savunma hakkına riayet edilip edilmediğini ve zamanaşımı kurallarına uyulup uyulmadığını denetler.


Genel nitelikteki Memur Disiplin Cezaları İptal Davası ve İtiraz Süreci ile alakalı yazımıza bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz.


Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasının Özlük Dosyasından Silinmesi

Bu disiplin cezası, memurun özlük dosyasına (siciline) işlenir. Ancak ceza ömür boyu dosyada kalmaz. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının uygulanmasından itibaren 10 yıl geçtikten sonra memur, atamaya yetkili amirine başvurarak cezanın özlük dosyasından silinmesini talep edebilir. Bu işlemin yapılabilmesi için disiplin kurulunun olumlu görüş (mütalaa) bildirmesi şarttır.


Avukatın Notu

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, sadece aylığınızı donduran bir işlem değil, kariyer basamaklarınızı 10 yıl boyunca kapatan son derece ağır bir idari işlemdir. İdarelerin, soruşturma süreçlerinde "fiilin nitelendirmesi", "savunma hakkının tam kullandırılması" ve "ölçülülük ilkesi" gibi konularda sıklıkla usuli hatalar yaptığı görülmektedir. Özellikle üst sınırdan ceza tayin edilmesi veya alt ceza indiriminin gerekçesiz şekilde reddedilmesi, idare mahkemelerinde güçlü iptal nedenleridir. Ankara merkezli faaliyet gösteren Öztorun Hukuk olarak, memur disiplin hukuku ve iptal davalarındaki tecrübemizle yanınızdayız. Mesleki geleceğinizi riske atmamak ve haksız disiplin cezalarını iptal ettirmek için yasal süreleri kaçırmadan bizimle iletişime geçebilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ne kadar sürer?

Kanuna göre fiilin ağırlık derecesi dikkate alınarak memurun bulunduğu kademede ilerlemesi 1 yıl, 2 yıl veya 3 yıl süreyle durdurulabilir.


Bu cezayı amirim tek başına verebilir mi?

Hayır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, disiplin amirinin teklifi üzerine ilgili disiplin kurulunun kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile verilir. Disiplin amiri bu cezayı tek başına tesis edemez.


Cezaya karşı ne kadar sürede iptal davası açılmalıdır?

Kararın size tebliğ edilmesini izleyen 60 gün içerisinde, görev yaptığınız yerdeki İdare Mahkemesinde iptal davası açmanız gerekir.


Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan memur şube müdürü olabilir mi?

Evet, şube müdürü olabilir. Kanun, bu cezayı alanların 10 yıl boyunca daire başkanı ve üzeri kadrolara atanamayacağını düzenlemiştir. Şube müdürlüğü kadrosu bu kısıtlama kapsamında değildir.


Özürsüz yere 5 gün işe gitmemenin cezası nedir?

657 sayılı Kanuna göre özürsüz ve kesintisiz 3 ila 9 gün arasında göreve gelmemek, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir.


Av. Enes Samet ÖZTORUN

Bu internet sitesinde yer alan bilgiler avukat ve müvekkil ilişkisi oluşturmaya yönelik değildir ve böyle bir davet olarak dikkate alınmamalıdır. Müvekkiller veya okuyucular hiçbir şekilde mevcut duruma ve özelliklerine ilişkin olarak uygun hukuki veya başka herhangi bir profesyonel görüş almadan, avukatsametoztorun.com web sitesinde yer alan herhangi bir hususa dayanarak bir eylemde bulunmamalıdır.

Adres: Hacı Bayram Mahallesi Sanayi Caddesi No:4/317 Ulus İş Hanı Altındağ/ANKARA

Telefon: 0530 661 99 01

 

© 2025-2026 by Öztorun Hukuk. Tüm hakları saklıdır.

 

bottom of page