Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusu, Reddi ve İptal Davası (2026)
- Av. Enes Samet Öztorun
- 3 Mar
- 3 dakikada okunur
İçindekiler
Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanma Şartları Nelerdir?
Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanma Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Emniyet Soruşturması ve Komisyon Mülakatı (Sahte Evlilik İncelemesi)
Boşanma, Eşin Vefatı veya Evliliğin İptali Durumunda Ne Olur?
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunun Reddi ve İptal Davası
6.1. Evlenince hemen Türk vatandaşı olunur mu?
6.2. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda mülakatta nelere dikkat ediliyor?
6.3. Başvurudan sonra eşim vefat ederse vatandaşlık hakkımı kaybeder miyim?
Bir Türk vatandaşı ile evlenmek, yabancı uyruklu kişilere doğrudan ve otomatik olarak Türk vatandaşlığı kazandırmaz. Kanun koyucu, bu yolla vatandaşlık kazanılmasını belirli sürelere ve sıkı şartlara bağlamıştır. Bu yazımızda, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunun şartlarını, sürecin nasıl işlediğini ve olası bir ret kararında idari yargıda açılacak iptal davasının detaylarını inceleyeceğiz.
1. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanma Şartları Nelerdir?
Yabancı bir kişinin evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilmesi için öncelikle bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olması ve bu evliliğin devam ediyor olması şarttır.
Üç yıllık sürenin doldurulmasının ardından başvuru sahibinde şu şartlar aranır:
Aile birliği içinde yaşamak: Eşlerin fiilen bir arada yaşaması ve evlilik birliğinin gereklerini yerine getirmesi beklenir.
Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmamak: Fuhuş yapmak veya fuhuşa aracılık etmek gibi evliliğin doğasına aykırı eylemlerde bulunmamak gerekir.
Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak: Başvuru sahibinin Türkiye'nin güvenliğine veya kamu düzenine tehdit oluşturmaması zorunludur.
2. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanma Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Vatandaşlık başvuruları, yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakka özel vekâletname ile yapılır.
Başvuru aşamasında istenen temel belgeler şunlardır:
İsteği belirten form dilekçe,
Türk vatandaşı eşe ait sistemden alınan nüfus kayıt örneği,
Yabancı eşin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya kimlik belgesi,
Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği,
Türkiye'de yaşanıyorsa en son tarihli ikamet tezkeresi,
Hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı varsa onaylı örneği,
Hizmet bedelinin yatırıldığını gösteren maliye makbuzu.
3. Emniyet Soruşturması ve Komisyon Mülakatı (Sahte Evlilik İncelemesi)
Başvuru yapıldıktan sonra, evliliğin vatandaşlık almak amacıyla yapılmış "anlaşmalı (sahte) bir evlilik" olup olmadığını tespit etmek için titiz bir inceleme başlatılır.
Öncelikle İl Emniyet Müdürlüğü tarafından detaylı bir soruşturma yapılır. Kolluk kuvvetleri, eşlerin gerçekten aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığını ve milli güvenlik açısından bir engel olup olmadığını araştırır.
Soruşturması tamamlanan yabancı eş ve Türk vatandaşı eş, "Vatandaşlık Başvuru İnceleme Komisyonu" tarafından mülakata çağrılır. Komisyon, eşleri hem ayrı ayrı hem de birlikte mülakata tabi tutarak evliliğin gerçekliğini sorgular ve oluşan kanaati bir mülakat formuna yazar. Dosya son kararın verilmesi için İçişleri Bakanlığına gönderilir.
4. Boşanma, Eşin Vefatı veya Evliliğin İptali Durumunda Ne Olur?
Süreç devam ederken yaşanabilecek bazı istisnai durumlar kanunda özel olarak düzenlenmiştir:
Eşin Vefatı: Başvuru yapıldıktan sonra Türk vatandaşı eşin vefat etmesi nedeniyle evlilik sona ererse, yabancı eşten artık "aile birliği içinde yaşama" şartı aranmaz ve sürece devam edilir.
Evliliğin Butlanı (İptali): Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan yabancı, evliliğin butlanına (iptaline) karar verilmesi halinde kural olarak vatandaşlığını kaybeder. Ancak evlenmede iyiniyetli ise (örneğin eşinin önceki evliliğini gizlediğini bilmiyorsa) Türk vatandaşlığını muhafaza eder.
5. Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunun Reddi ve İptal Davası
Tüm şartları taşıdığınızı düşünseniz dahi, idare (Bakanlık) takdir yetkisini kullanarak veya emniyet soruşturması aşamasındaki hatalı tutanaklara dayanarak vatandaşlık başvurunuzu reddedebilir.
Bu ret kararları çoğunlukla "aile birliği içinde yaşanmadığı" (sahte evlilik şüphesi) veya "kamu düzeni/milli güvenlik" gerekçelerine dayandırılır.
Ancak idarenin verdiği bu ret kararı kesin ve son söz değildir. İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Başvurunuz haksız yere reddedildiyse, idare mahkemesinde iptal davası açarak bu hukuka aykırı kararı ortadan kaldırabilirsiniz.
İptal davalarında idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğu denetlenir. Özellikle evliliğin gerçek olduğunu ispatlayan delillerin (tanık, fatura, fotoğraf, ortak seyahatler vb.) dava dosyasına doğru bir şekilde sunulması davanın seyri açısından kritiktir.
Detaylı Bilgi İçin: Bu davanın süresi, yetkili mahkemesi ve hukuki dayanakları hakkında çok daha kapsamlı bilgi almak için Vatandaşlık Başvurusunun Reddi Kararı İptal Davası (2026) başlıklı yazımızı mutlaka incelemenizi tavsiye ederim.
6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru 1: Evlenince hemen Türk vatandaşı olunur mu?
Hayır. Evliliğin üzerinden en az 3 yıl geçmesi ve evliliğin devam ediyor olması gerekir.
Soru 2: Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda mülakatta nelere dikkat ediliyor?
Komisyon mülakatında eşlerin birbirlerini ne kadar tanıdığına, evliliğin vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılmış sahte bir evlilik olup olmadığına bakılır.
Soru 3: Başvurudan sonra eşim vefat ederse vatandaşlık hakkımı kaybeder miyim?
Hayır, başvuruyu yaptıktan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü halinde "aile birliği içinde yaşama" şartı artık aranmaz ve başvuru süreci devam eder.
Soru 4: Vatandaşlık başvurum reddedildi, ne yapmalıyım?
Kararın size tebliğinden itibaren süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açmalısınız. Bu süreçte alanında uzman bir idare hukuku avukatından destek almanız hak kaybı yaşamanızı önleyecektir.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar