top of page

Mesleğin Saygınlığını Zedeleyecek Şekilde Uygunsuz Yerlere Gitmek Suçu ve İptal Davası

Yazarın fotoğrafı: Av. Enes Samet Öztorun
Av. Enes Samet Öztorun
13 Kas
4 dakikada okunur
Mesleğin Saygınlığını Zedeleyecek Şekilde Uygunsuz Yerlere Gitmek Suçu ve İptal Davası 7068

İçindekiler

Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere gitmek, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun'un 8/6-i maddesinde doğrudan meslekten çıkarma cezasını gerektiren ağır bir disiplin suçudur. Ancak "uygunsuz yer" kavramının kanunda somut bir tanımının bulunmaması, idari kurulların hukuka aykırı ve keyfi ihraç kararları almasına neden olabilmektedir. Emsal Danıştay kararları, fiilin "tipiklik" şartını sağlamaması, memurun istirahat saatinde sivil kıyafetli olması veya disiplin kurulunun yetki aşımı yapması gibi durumlarda, idare mahkemelerinde açılacak iptal davası ile cezanın kaldırılarak personelin görevine ve mali haklarına iade edilebileceğini göstermektedir.


7068 Sayılı Kanun Kapsamında Mesleğin Saygınlığını Zedeleyecek Şekilde Uygunsuz Yerlere Gitmek Suçu

Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline yönelik disiplin süreçleri 7068 sayılı Kanun ile yürütülmektedir. Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (i) bendinde "Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere gitmek m.8/6-i" fiili, doğrudan Meslekten Çıkarma cezası gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.


Bu madde kapsamında tesis edilen Polis ve Jandarma İhraç işlemlerinin temel amacı, kolluk kuvvetlerinin kamuoyu nezdindeki güvenilirliğini ve itibarını korumaktır. Ancak uygulamada, personelin masumane veya tesadüfi olarak bulunduğu mekanlar dahi zorlama yorumlarla bu kapsama sokulabilmekte ve ağır mağduriyetler yaratılmaktadır.


(Konunun genel çerçevesi ve diğer meslekten çıkarma halleri hakkında daha kapsamlı bilgi almak için 7068 Sayılı Kanun Kapsamında Meslekten Çıkarma Cezası ve İptal Davası başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.)


"Uygunsuz Yer" Kavramı ve Hukukta Tipiklik Unsuru

Disiplin hukukunun en temel prensibi "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesidir. Bir personelin cezalandırılabilmesi için, işlediği iddia edilen fiilin kanundaki suç tanımıyla birebir örtüşmesi, yani "tipiklik" unsurunu barındırması gerekir.


Kanun koyucu "uygunsuz yer" tanımını net bir şekilde yapmamıştır. İdarenin bir mekanı "uygunsuz" olarak nitelendirmesi, personelin oraya gidiş amacı, sivil veya resmi kıyafetli olup olmadığı ve mesai saatleri içinde bulunup bulunmadığı gibi kriterler göz ardı edilerek tek taraflı verilecek bir karar değildir. Sırf bir mekan hakkında daha önceden idari veya adli işlem yapılmış olması, orayı otomatik olarak disiplin hukuku anlamında personelin ihraç edileceği bir "uygunsuz yer" yapmaz.


(Disiplin soruşturmalarının nasıl yürütüldüğü, ifade süreçlerinde nelere dikkat edilmesi gerektiği ve itiraz yolları hakkında detaylı bilgi için 7068 Sayılı Kanun Disiplin Soruşturması ve İtiraz Rehberi içeriğimize göz atabilirsiniz.)

Önemli Hatırlatma: Hakkınızda bir disiplin soruşturması başlatıldığında, ilk savunmanız davanın ilerleyen aşamalarındaki kaderini belirler. "Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere gitmek" gibi yoruma çok açık bir suçlamada, sürecin en başından itibaren deneyimli bir avukat ile ilerlemek telafisi imkansız hataların önüne geçer.

Emsal Danıştay Kararları Doğrultusunda İptal Gerekçeleri

Danıştay, 7068 Polis ve Jandarma Meslekten Çıkarma cezalarını incelerken idarenin keyfi ve orantısız kararlarını iptal etmektedir. Yazımıza konu iddialar ile ilgili kritik emsal kararların özeti şöyledir:


1. Tipiklik Unsurunun Oluşmaması (Danıştay 2. Daire 2022/125 E., 2025/5202 K.) İlgili kararda, bir polis memurunun, daha önceden kumar oynatıldığı bilinen bir mekana alacağını tahsil etmek amacıyla sivil kıyafetli ve izinli olduğu bir günde gitmesi olay konusu olmuştur. Memur kumar oynamamış olsa da, mekana baskın yapan meslektaşları tarafından tanındığı için hakkında m.8/6-i uyarınca ihraç kararı verilmiştir. Danıştay bu davada şu hükmü kurmuştur:


  • Personelin izin gününde, sivil kıyafetiyle o mekanda bulunmasının, kanunda belirtilen suç tanımına birebir uymadığı (tipiklik şartının gerçekleşmediği) açıktır.


  • Cezaya bağlanan her fiilin tanımının hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi zorunludur. Fiil, disiplin mevzuatındaki tanıma uymuyorsa verilen ceza hukuka aykırıdır.


2. Disiplin Kurulunun Yetki Aşımı Yapması (Danıştay 2. Daire 2022/315 E., 2025/5571 K.) Bir başka olayda, polis memuru hakkında yürütülen soruşturmada muhakkik (soruşturmacı), memurun 657 sayılı Kanun uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası almasını teklif etmiştir. Ancak dosyayı inceleyen İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu, bu teklifi uygulamak yerine, memuru 7068 sayılı Kanun m.8/6-i uyarınca "Meslekten Çıkarma cezası" ile cezalandırmıştır. Danıştay bu işlemi şu gerekçeyle hukuka aykırı bulmuştur:


  • Disiplin kurulları kendilerine sunulan ceza teklifini ya kabul ya da reddetmek zorundadır. Kurulun ayrı bir ceza tayin etme, teklif edilen ceza maddesini değiştirip personeli doğrudan m.8/6-i üzerinden ihraç etme yetkisi yoktur.


  • Bu durum açık bir "yetki unsuru" ihlalidir ve disiplin cezasının iptalini gerektirir.


Meslekten Çıkarma Cezasına Karşı İptal Davası ve Süreç

Meslekten çıkarma cezasının kesinleşmesi ve personele tebliğ edilmesinin ardından, idari yargıda iptal davası açılmalıdır. Bu davanın açılma süresi, kararın tebliğinden itibaren 60 gündür.


Açılacak iptal davasında yalnızca mesleğe geri dönüş değil, aynı zamanda personelin ihraç edildiği dönemde yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesi de talep edilir. İdare mahkemesi; fiilin sübut bulup bulmadığını, ceza ile eylem arasındaki ölçülülüğü, soruşturma usullerine uyulup uyulmadığını ve yetki gasbı olup olmadığını inceleyerek karar verir.


Avukatın Notu

Disiplin hukukunda "uygunsuz yer" ibaresi gibi sınırları belirsiz suçlamalar, maalesef ki memurun liyakatine ve geçmiş hizmetlerine bakılmaksızın ağır meslekten çıkarma cezaları ile sonuçlanabilmektedir. İhraç kararı hayatınızın sonu değildir; yukarıda analiz ettiğimiz emsal kararlarda da görüldüğü üzere, hukuka aykırı şekilde tesis edilen bu idari işlemler yetkili İdare Mahkemeleri tarafından iptal edilmekte ve mesleki itibar geri kazanılabilmektedir. Süreçteki 60 günlük hak düşürücü süreyi kaçırmamak ve disiplin dosyasına özgü teknik (tipiklik, yetki aşımı, ölçülülük) savunmaları eksiksiz sunabilmek adına, davanızı muhakkak idare hukuku alanında uzman bir avukat aracılığıyla yürütmeniz hayati önem taşır. Daha detaylı bilgilendirme ve hukuki danışmanlık almak için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

Sivil kıyafetli ve izinliyken uygunsuz yere gitmek meslekten çıkarma sebebi midir?

Danıştay kararlarına göre, personelin resmi sıfatını kullanmadığı, sivil kıyafetli ve izinli olduğu zamanlarda bulunduğu mekanlar, doğrudan 7068 sayılı Kanun m.8/6-i anlamında "mesleğin saygınlığını zedeleyecek" boyuta ulaşmamışsa, fiilde tipiklik unsuru oluşmaz ve verilen ihraç cezaları mahkemelerce iptal edilir.


Meslekten çıkarma cezasına karşı dava açma süresi ne kadardır?

Disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezasının tarafınıza yazılı olarak tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılması zorunludur.


İptal davasını kazanırsam geriye dönük maaşlarımı alabilir miyim?

Evet. İdare Mahkemesinde açılacak iptal davasında, yoksun kalınan özlük ve mali hakların iadesi de talep edilir. Dava kazanıldığında, ihraçta geçen sürelere ait tüm maaşlarınız yasal faiziyle birlikte size ödenir ve kademe/derece ilerlemeniz sanki hiç ihraç edilmemişsiniz gibi kaldığı yerden devam eder.


Av. Enes Samet ÖZTORUN

Bu internet sitesinde yer alan bilgiler avukat ve müvekkil ilişkisi oluşturmaya yönelik değildir ve böyle bir davet olarak dikkate alınmamalıdır. Müvekkiller veya okuyucular hiçbir şekilde mevcut duruma ve özelliklerine ilişkin olarak uygun hukuki veya başka herhangi bir profesyonel görüş almadan, avukatsametoztorun.com web sitesinde yer alan herhangi bir hususa dayanarak bir eylemde bulunmamalıdır.

Adres: Hacı Bayram Mahallesi Sanayi Caddesi No:4/317 Ulus İş Hanı Altındağ/ANKARA

Telefon: 0530 661 99 01

 

© 2025-2026 by Öztorun Hukuk. Tüm hakları saklıdır.

 

bottom of page