Önlem Almamak veya Tedbirli Davranmamak Yüzünden Devlet Malı Eşyanın Hasar Görmesine veya Kaybolmasına Neden Olmak | 7068 Sayılı Kanun
- Av. Enes Samet Öztorun
- 4 gün önce
- 4 dakikada okunur
İçindekiler
Giriş: Önlem Almamak veya Tedbirli Davranmamak Yüzünden Devlet Malı Eşyanın Hasar Görmesine veya Kaybolmasına Neden Olmak
Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapan kolluk personeli, görevlerini ifa ederken katı disiplin kurallarına tabidir. Bu kuralların çerçevesi, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun ile çizilmiştir.
Kolluk kuvvetlerinin kullanımına sunulan araç, gereç ve teçhizatlar Devlet malı statüsündedir ve personelin bu malzemeleri korumakla yükümlü olduğu açıktır. Ancak, yoğun mesai ve operasyonel şartlar altında zaman zaman istenmeyen durumlar yaşanabilmekte ve önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden Devlet malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak m.8/3-b-3 hükmü gereğince personele disiplin cezaları uygulanabilmektedir.
Bu yazımızda, ilgili disiplinsizlik eyleminin kapsamını, verilecek cezanın miktarını ve haksız yere ceza alan personelin başvurabileceği hukuki yolları sade ve anlaşılır bir dille inceleyeceğiz.
Devlet Malı Eşyanın Hasar Görmesi veya Kaybolması Disiplinsizliği Nedir?
Kolluk personeline (polis, jandarma, sahil güvenlik) görevlerini yerine getirebilmeleri için silah, telsiz, araç, bilgisayar gibi çeşitli ekipmanlar zimmetlenir. 7068 sayılı Kanun, personelin bu eşyaları kullanırken ve muhafaza ederken gerekli özeni göstermesini bekler.
İlgili kanunun 8. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinin 3 numaralı alt bendine göre; "Önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden Devlet malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak" açık bir disiplinsizlik hali olarak düzenlenmiştir.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus "kasıt" ile "taksir/ihmal" ayrımıdır. Personel, eşyaya bilerek ve isteyerek (kasten) zarar vermemiştir; ancak alınması gereken sıradan bir tedbiri almadığı için veya dikkatsiz davrandığı için Devlet malı hasar görmüş veya kaybolmuştur. Örneğin; görev aracının kapılarını kilitlemeden bırakıp içindeki telsizin çalınmasına sebebiyet vermek veya zimmetli bir cihazı düşmeye müsait bir yere koyarak kırılmasına yol açmak bu kapsamda değerlendirilir.
7068 Sayılı Kanun Kapsamında Verilecek Disiplin Cezası
Bu fiilin sübut bulması (kanıtlanması) halinde personele verilecek ceza kanunda net bir şekilde belirlenmiştir. Bu eylemin yaptırımı dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasıdır.
7068 polis ve jandarma aylıktan kesme cezası, personelin fiilinin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından belirtilen gün sayısı kadar (4 ile 10 gün arası) kesinti yapılması anlamına gelir. Verilen bu disiplin cezası, doğrudan personelin maaş bordrosuna yansır ve ekonomik bir mağduriyet yaratır. Bu nedenle cezanın orantılı ve hukuka uygun bir disiplin soruşturması neticesinde verilmiş olması şarttır.
Disiplin Soruşturmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bir eşyanın hasar görmesi veya kaybolması durumunda kurum tarafından derhal bir disiplin soruşturması başlatılır. Bu aşamada personelin savunma hakkı hayati önem taşır. Soruşturmacı veya disiplin kurulu tarafından savunma alınmadan personele hiçbir şekilde disiplin cezası verilemez. Personelin kendisinden savunma istendiğinde en az 7 günlük bir süresi bulunur ve bu süreçte soruşturma evrakını inceleme hakkı vardır.
Disiplin soruşturmasında eşyanın hasar görmesinde personelin gerçekten bir kusuru olup olmadığı, kurumun gerekli teknik altyapıyı sağlayıp sağlamadığı ve mücbir sebep (kaçınılmazlık) halleri detaylıca incelenmelidir.
Konuyla ilgili daha kapsamlı bir rehber arıyorsanız, 7068 Sayılı Kanun Disiplin Soruşturması ve İtiraz Rehberi başlıklı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Disiplin Cezasına İtiraz ve İptal Davası Süreci
Personel, haksız yere dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezası aldığını düşünüyorsa, hukuki haklarını aramakta gecikmemelidir.
İdari İtiraz: Disiplin amirleri tarafından verilen cezalara karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren 10 gün içinde bir üst disiplin amirine yazılı olarak itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.
İptal Davası: İdari itirazın reddedilmesi veya cezanın doğrudan itiraz yolu kapalı bir kurul tarafından verilerek kesinleşmesi halinde, yargı yolu açıktır. Kesinleşen disiplin cezalarına karşı İdare Mahkemelerinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, cezanın personele tebliğinden itibaren başlar.
Aylıktan kesme cezalarının genel çerçevesi, itiraz yolları ve idari yargıdaki dava aşamaları hakkında daha spesifik detaylar için 7068 Sayılı Kanun Aylıktan Kesme Cezası İtiraz ve İptali yazımıza göz atabilirsiniz. İdare hukuku, şekil ve usul kurallarının son derece sıkı uygulandığı bir alandır. Hatalı bir tebligat, eksik savunma alınması veya soruşturma zaman aşımına uyulmaması gibi teknik detaylar, meslekten çıkarma dışındaki alt cezalarda bile doğrudan iptal sebebi olabilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Devlet malı eşyam kayboldu ama benim bir suçum yok, yine de ceza alır mıyım?
Eğer eşyanın kaybolmasında sizin "önlem almamanız" veya "tedbirli davranmamanız" gibi bir ihmaliniz (kusurunuz) yoksa, yani olay tamamen sizin kontrolünüz dışında (örneğin mücbir sebep veya gasp) gerçekleşmişse ceza almamanız gerekir. Ancak bu durumun disiplin soruşturmasında delilleriyle ortaya konması şarttır.
2. Verilen "dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme" cezası sicilime işler mi?
Evet, verilen disiplin cezaları personelin özlük dosyasına (siciline) işlenir. Ancak belli bir süre (aylıktan kesme cezalarında genellikle 10 yıl) geçtikten sonra personelin olumlu davranışları göz önüne alınarak cezanın silinmesi talep edilebilir.
3. Cezaya itiraz etmezsem ne olur?
Tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde itiraz etmezseniz cezanız kesinleşir ve maaşınızdan ilgili kesinti yapılır. Hak kaybı yaşamamak için sürelere riayet edilmesi çok önemlidir.
4. İdare mahkemesinde dava açmak için avukat tutmak zorunlu mu?
Kanunen zorunlu olmamakla birlikte, idari yargılama usulü son derece teknik ve şekilcidir. Dilekçelerin hazırlanması, usul hatalarının tespiti ve doğru kanun maddelerinin öne sürülmesi için İdare Hukuku alanında tecrübeli bir avukattan destek almanız, davanın lehinize sonuçlanma ihtimalini büyük ölçüde artırır.
Hukuki Destek ve İletişim
Kolluk kuvveti olarak zor şartlar altında görev yaparken hakkınızda açılan haksız disiplin soruşturmaları hem mesleki motivasyonunuzu düşürebilir hem de maddi kayıplara yol açabilir. Önlem almamak veya tedbirli davranmamak suçlamasıyla karşı karşıyaysanız ve 7068 polis ve jandarma aylıktan kesme cezası tehlikesi altındaysanız, sürecin en başından itibaren profesyonel hukuki destek almanız menfaatinizedir.
Soruşturma evresindeki savunmanızın hazırlanmasından, İdare Mahkemelerinde açılacak iptal davasının yürütülmesine kadar tüm hukuki süreçleriniz hakkında detaylı bilgi almak ve dosyanızı değerlendirmemiz için sitemizdeki iletişim numaralarından veya iletişim formu üzerinden ofisimizle irtibata geçebilirsiniz.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar