İşçinin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller Nedeniyle Haklı Feshi (Madde 24/2)
İçindekiler
Avukatın Notu: Değerli okurlarımız; iş hayatında hukuka, ahlaka ve iyi niyete sığmayan haksızlıklarla karşılaşmak maalesef ki olasıdır. Bu gibi durumlarda yasal haklarınızı bilmek ve doğru hukuki adımları atmak, emeğinizin karşılığı olan kıdem tazminatınızı korumanız açısından hayati öneme sahiptir. Aşağıdaki yazımızda genel hatlarıyla yasal haklarınızı anlattık ancak unutmayın ki her somut olay kendi içinde farklılıklar barındırır. Sürecinizi riske atmamak, yanlış bir ihtarname ile hak kaybı yaşamamak ve hukuki süreçlerinizi güvenle yürütmek adına, iş sözleşmenizi feshetmeden önce mutlaka ofisimizle doğrudan iletişime geçerek detaylı bir avukatlık hizmeti almanızı tavsiye ederim.
İşçinin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller Nedeniyle Haklı Feshi Nedir?
İşçi ve işveren arasındaki ilişki, karşılıklı güven ve iyi niyet esasına dayanır. Sitemizde bulunan genel nitelikteki İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı yazımızda da detaylıca anlattığımız üzere; işverenin çalışma barışını bozan tutumları karşısında işçi, sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırabilir. Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, belirli hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir. Bu hallerden biri de "Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri" başlığı altında toplanmıştır.
İş Kanunu Madde 24/2 Kapsamındaki Haklı Fesih Sebepleri Nelerdir?
İşçi, aşağıda sayılan ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerde iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden derhal feshedebilir. İlgili kanun maddesindeki tüm sebepler şunlardır:
Sözleşme Şartlarında Yanıltılma: İşveren, iş sözleşmesi yapıldığı sırada esaslı noktalardan biri hakkında yanlış vasıflar göstererek veya gerçeğe uygun olmayan bilgiler vererek işçiyi yanıltırsa. (Örneğin, sözleşmede vadedilen pozisyon ve yetkiler ile fiilen çalıştırılan pozisyonun tamamen farklı olması).
Şeref ve Namusa Dokunan Davranışlar ile Cinsel Taciz: İşveren, işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söyler veya davranışlarda bulunursa yahut işçiye cinsel tacizde bulunursa. (Sistematik hakaretler, küfürlü konuşmalar bu kapsamdadır).
Sataşma, Gözdağı ve Suça Teşvik: İşverenin işçiye veya ailesine karşı sataşması, gözdağı vermesi, kanuna karşı davranışa özendirmesi, hapsi gerektiren bir suç işlemesi veya asılsız ağır ithamlarda bulunması hali.
İşyerinde Üçüncü Kişilerin veya Diğer İşçilerin Cinsel Tacizi: İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması. (Müşterilerin veya mesai arkadaşlarının tacizine karşı işverenin sessiz kalması).
Ücretin Ödenmemesi veya Eksik Hesaplanması: İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse.
Eksik İş Verilmesi ve Çalışma Şartlarının Uygulanmaması: Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödendiği hallerde, işverenin işçiye yapabileceği sayıdan az iş verip aradaki farkı zaman esasına göre ödemeyerek telafi etmemesi yahut çalışma şartlarının uygulanmaması.
Uygulamada Öne Çıkan Fesih Sebepleri: Mobbing ve Ücretin Ödenmemesi
İş hukuku bakımından iki temel sorun, mobbing ve ücret düzensizlikleridir. Sürekli geç ödenen maaşlar, eksik yatırılan, elden verilen veya asgari ücretten gösterilen sigorta primleri, işçiye doğrudan haklı fesih hakkı vermektedir. Aynı şekilde, işverenin işçiyi yıldırmak amacıyla yaptığı sistematik psikolojik baskılar, dışlama ve itibarsızlaştırma davranışları da çalışma şartlarının ihlali ve işçinin kişiliğine saldırı kapsamında değerlendirilmektedir.
Fesih Hakkının Kullanılmasında Hak Düşürücü Süreler
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanan fesih yetkisi sınırsız bir süre boyunca elde tutulamaz. Bu çeşit davranışlarda bulunulduğunu öğrenen taraf, öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra bu hakkı kullanamaz. Ancak işçinin olayda maddi bir çıkar sağlaması durumunda bir yıllık süre uygulanmaz. Sürelerin kaçırılması durumunda yapılan fesih haksız sayılabilir ve işçi haklarını kaybedebilir.
Haklı Nedenle Fesihte Kıdem ve İhbar Tazminatı Durumu
İş sözleşmesini Madde 24/2 kapsamında haklı nedenle fesheden işçi, aynı işyerinde en az 1 yıllık çalışması (kıdemi) bulunuyorsa kıdem tazminatına eksiksiz olarak hak kazanır. Ancak unutulmamalıdır ki, sözleşmeyi kendi iradesiyle ve derhal fesheden işçi, feshi ne kadar haklı nedene dayanırsa dayansın ihbar tazminatı talep edemez.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Maaşım birkaç gün gecikirse hemen haklı fesih yapabilir miyim?
Ufak tefek banka arızaları veya 1-2 günlük olağanüstü gecikmeler dürüstlük kuralı gereği her zaman haklı fesih sayılmasa da, bu durumun bir alışkanlık haline gelmesi, sürekli yaşanması veya ücretin eksik ödenmesi kesin bir derhal fesih nedenidir.
Haklı fesih bildirimini nasıl yapmalıyım?
Kanunda yazılı şekil şartı zorunluluğu bulunmasa da, ileride açılacak bir iş davasında ispat kolaylığı açısından fesih bildiriminin mutlaka noter aracılığıyla ihtarnameler çekilerek yapılması büyük önem taşır. Sadece "istifa ediyorum" yazılıp çıkılması, haklarınızı tehlikeye atar.
İşyerinde bir müşterinin veya iş arkadaşımın tacizine uğradım, işveren müdahale etmedi. Feshedebilir miyim?
Evet. İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından cinsel tacize uğraması ve durumu bildirmesine rağmen işverenin gerekli önlemleri almaması net bir derhal fesih hakkıdır.
İletişime Geçin!
İşçi alacakları, mobbing davaları ve işe iade süreçleri; katı süre sınırları, ispat zorunlulukları ve teknik detaylar içeren son derece hassas süreçlerdir. Haklıyken haksız duruma düşmemek, hatalı bir işlem nedeniyle emeğinizin karşılığı olan kıdem tazminatınızı kaybetmemek için fesih ihtarnamesinin hazırlanması aşamasından itibaren mutlaka bir destek almanız gerekir.
Ankara merkezli ofisimiz, tüm Türkiye çapında iş hukuku alanındaki uyuşmazlıklarda işçi ve işverenlere avukatlık hizmeti sunmaktadır. Hak kaybı yaşamamak ve sürecinizi sağlam temeller üzerine inşa etmek için web sitemiz üzerinden, telefon numaramızdan veya ofisimize bizzat gelerek bizimle hemen iletişime geçebilir, detaylı hukuki danışmanlık talep edebilirsiniz.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar