İşverenin Sağlık Sebepleri Nedeniyle Fesih Hakkı (Madde 25/1) | Tazminat Ödenir Mi?
İçindekiler
Avukatın Notu: İşçi ve işveren uyuşmazlıklarında özellikle sağlık sebepli fesihler, sürelerin yanlış hesaplanması veya yanlış kanun maddelerine dayanılması sebebiyle büyük hak kayıplarına yol açabilmektedir. Aşağıdaki yazımızda genel kuralları sade bir dille açıklamaya çalıştık. Ancak her somut olay, rapor süresi ve çalışma yılı kendi içinde özeldir. Fesih sürecinde veya sonrasında mağduriyet yaşamamak adına haklarınızı kullanmadan önce ofisimizle doğrudan iletişime geçerek detaylı ve hukuki danışmanlık almanızı önemle tavsiye ederiz.
İşverenin Sağlık Sebepleri Nedeniyle Fesih Hakkı Nedir?
Çalışma hayatında işçinin yaşadığı sağlık problemleri, hem işçinin iyileşme sürecini hem de işyerindeki işleyişi etkileyebilir. 4857 Sayılı İş Kanunu, işçinin korunması ilkesini benimsemiş olsa da, belirli sağlık durumlarında işverene de sözleşmeyi anında sonlandırma yetkisi tanımıştır.
Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, kanunda yazılı olan sağlık sebepleri oluştuğunda iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin (derhal) feshedebilir. Konunun bütününe ve işverenin fesih haklarının genel yapısına dair daha geniş bilgi almak isterseniz, daha önce kaleme aldığımız İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
İş Kanunu Madde 25/1 Kapsamında Sağlık Sebepleri Nelerdir?
Kanun, bu sebepleri üç ana başlık altında son derece katı şartlara bağlamıştır. İşte İş Kanunu Madde 25/1'de düzenlenen o sebepler ve kısa açıklamaları:
1. Kasıt veya Derli Toplu Olmayan Yaşayıştan Doğan Hastalıklar: İşçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda işverenin derhal fesih hakkı doğabilmektedir. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için, bahsi geçen durum sebebiyle doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi gerekmektedir.
2. Tedavi Edilemeyecek Nitelikte Hastalığa Yakalanma: İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunun ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda da işveren sözleşmeyi bildirimsiz feshedebilir. Burada en kritik şart, durumun resmi bir Sağlık Kurulu raporuyla kesin olarak tespit edilmiş olmasıdır.
3. İhbar Süresini 6 Hafta Aşan Uzun Süreli Hastalık, Kaza ve Gebelikler: Uygulamada en çok karşılaşılan fesih türü budur. İşçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerinde işverenin bildirimsiz fesih hakkı; işçinin işyerindeki çalışma süresine göre belirlenen bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar.
Örneğin, işyerinde 2 yıldır çalışan bir işçinin ihbar süresi 6 haftadır. Bu işçi hastalanıp rapor alırsa, raporlu sürenin (6 hafta ihbar + 6 hafta kanuni bekleme süresi = 12 hafta) toplam 12 haftayı kesintisiz olarak aşması halinde işveren işten çıkarma hakkını kullanabilir.
Doğum ve gebelik hallerinde ise bu bahsettiğimiz ihbar süresini altı hafta aşma durumu, kadın işçilerin yirmidört haftalık analık izni süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlar. Unutulmamalıdır ki, işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği bu raporlu süreler için işverenin ücret ödeme zorunluluğu yoktur (ücret işlemez).
Sağlık Sebebiyle Fesihte Kıdem Tazminatı Alınabilir mi?
İnternet üzerindeki bilgi kirliliğinin en çok yaşandığı konu kıdem tazminatıdır. İşverenin sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarma yetkisini kullandığı haller (Madde 25/1), "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller (Madde 25/2)" gibi işçinin kusurlu olduğu bir durum değildir.
Bu nedenle, işveren Madde 25/1'e dayanarak sözleşmeyi feshetse dahi, işçinin o işyerinde en az 1 yıllık çalışması varsa kıdem tazminatı ödenmek zorundadır. Sadece, iş sözleşmesi derhal feshedildiği için tarafların birbirlerinden ihbar tazminatı talep etme hakkı bulunmaz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Heyet raporu almak işten çıkarılmayı engeller mi?
Heyet raporu tek başına işten çıkarılmayı engellemez. Önemli olan raporun toplam süresidir. Rapor süresi, çalışma sürenize denk gelen ihbar sürenizi kesintisiz olarak 6 hafta aşarsa, işveren haklı fesih yapabilir.
Raporlu olduğum dönemde işveren beni çıkarırsa tazminat alabilir miyim?
Evet, şartları oluştuğu için işveren sağlık sebebiyle 25/1 kapsamında işten çıkarsa dahi kıdem tazminatınızı ödemekle yükümlüdür (1 yıllık çalışma süresi şartını doldurmuşsanız). Sadece ihbar tazminatı ödenmez.
Normal grip, nezle gibi hastalıklar nedeniyle işten çıkarılabilir miyim?
Kısa süreli, olağan hastalık devamsızlıkları haklı fesih sebebi oluşturmaz. Rapor sürenizin ihbar sürenizi + 6 hafta aşacak kadar uzun, kesintisiz ve ağır olması veya tedavi edilemez olduğunun heyetçe onanması gerekir.
Hukuki Destek İçin İletişime Geçin
Sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarma süreçleri, ihbar sürelerinin milimetrik hesaplanmasını ve sağlık kurullarının vereceği raporların hukuki denetimini gerektiren oldukça hassas süreçlerdir. Bir günün bile yanlış hesaplanması kıdem tazminatı veya işe iade davası süreçlerinde büyük kayıplara yol açabilir.
Gerek işçi gerekse işveren vekili olarak yürüttüğümüz uyuşmazlıklarda şeffaf ve sonuç odaklı ilerliyoruz. Eğer böyle bir fesih sürecinin içerisindeyseniz veya işveren olarak kanuna uygun bir süreç işletmek istiyorsanız; Ankara'daki ofisimizden bize ulaşabilirsiniz.
Detaylı bilgi ve randevu almak için sitemizdeki iletişim numaralarımızdan bizi hemen arayabilir, hukuki durumunuzun analiz edilmesi için ön görüşme talep edebilirsiniz. Hukuki haklarınızı şansa bırakmayın, avukat desteğiyle ilerleyin.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
