Zorlayıcı Sebeplerle Derhal Fesih Hakkı (m.24/3) | Kıdem Tazminatı Alınır Mı?
İçindekiler
Avukatın Notu: İşçi ve işveren uyuşmazlıkları, özellikle doğal afetler veya salgın hastalıklar gibi zorlayıcı sebeplerin ortaya çıktığı durumlarda oldukça hassas bir süreci beraberinde getirir. Ankara'da yürüttüğümüz çalışmalarımızda sıkça karşılaştığımız üzere, kanunların size tanıdığı hakları tam olarak bilmek, olası hak kayıplarını önler. Bir avukat olarak tavsiyem; sürecin sağlıklı yürütülmesi adına adımlarınızı atmadan önce muhakkak hukuki destek almanızdır. Detaylı bilgilendirme için yazımızı inceleyebilir ve iletişim kanallarımızdan bize ulaşabilirsiniz.
Zorlayıcı Sebeplerle Derhal Fesih Hakkı (İş Kanunu m. 24/3)
Çalışma hayatında bazen ne işçinin ne de işverenin elinde olmayan, dışarıdan gelişen ve öngörülemeyen olaylar işin devam etmesini imkânsız hale getirebilir. İş Kanunu, böyle durumlarda işçinin mağdur olmaması adına bazı koruyucu düzenlemeler getirmiştir.
Bu kapsamda, işçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin iş sözleşmesini feshedebilir. Kanun koyucu, bu hakkı doğrudan zorlayıcı sebepler başlığı altında güvence altına almıştır.
Bu makalemizde genel çerçevenin dışına çıkarak spesifik olarak İş Kanunu madde 24/3'ü inceleyeceğiz. Konunun tamamını kapsayan genel hukuki çerçeve için İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
Zorlayıcı Sebeplere Giren Haller Nelerdir?
Kanunda zorlayıcı sebepler tek tek sayılmamış, genel bir ifade kullanılmıştır. Ancak hukuki içtihatlar ve uygulamalar ışığında derhal fesih hakkı doğuran bu sebepleri şu şekilde kısa kısa özetleyebiliriz:
Doğal Afetler: İşyerinin bulunduğu bölgede yaşanan deprem, sel, heyelan veya yangın gibi yıkıcı doğa olaylarının işyerinde çalışmayı imkânsız kılması.
Salgın Hastalıklar ve Karantina: Pandemi gibi tüm toplumu etkileyen hastalıklar neticesinde resmi makamlarca işyerinin faaliyetlerinin zorunlu olarak durdurulması.
İdari ve Resmi Kararlar: İşverenin kendi kusuru olmaksızın, bölgedeki sokağa çıkma yasakları veya kamu makamlarının işyerini güvenlik veya sağlık gibi nedenlerle mühürlemesi.
Ulaşımın Kesilmesi: İşyerine giden yolların olağanüstü doğa olayları (yoğun kar, çığ düşmesi vb.) sebebiyle uzun süre kapalı kalması ve işin durması.
Bekleme Süresi ve Yarım Ücret Uygulaması
Zorlayıcı sebep ortaya çıktığında işçi sözleşmesini hemen aynı gün feshedemez. Kanun, bu noktada bir haftalık bir bekleme süresi öngörmüştür. Bu bir haftalık sürede iş sözleşmesi askıda kabul edilir.
İş Kanunu uyarınca, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir. Bir haftalık süre dolduğunda iş halen durmaya devam ediyorsa, işçi derhal fesih hakkını kullanabilir.
İşçinin Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı Hakkı
Bu tür fesihlerde işçi haklı nedene dayandığı için, işyerinde en az 1 yıllık çalışması varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak zorlayıcı sebeple yapılan bu fesihlerde karşı tarafa bir bildirim süresi (ihbar süresi) verilmesine gerek olmadığı gibi, feshin doğası gereği işçinin ihbar tazminatı talep etme hakkı da bulunmamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Zorlayıcı sebeple iş durduğunda hemen istifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Hayır. İş Kanunu gereği, iş sözleşmenizi feshetmeden önce zorlayıcı sebebin ortaya çıkmasından itibaren bir hafta beklemeniz gerekmektedir. Bir hafta dolmadan sözleşmeyi feshederseniz bu durum haklı fesih sayılmayabilir ve hak kayıpları yaşayabilirsiniz.
Bir haftalık bekleme süresinde maaşım ödenir mi?
Evet, bir haftaya kadar olan bekleme süresinde işveren size her gün için yarım ücret ödemekle yükümlüdür.
İşverenin ekonomik krize girmesi veya iflas etmesi zorlayıcı sebep midir?
Hayır, işverenin içine düştüğü ekonomik krizler, hammadde yokluğu veya siparişlerin iptal edilmesi İş Kanunu kapsamında zorlayıcı sebep olarak kabul edilmemektedir. Zorlayıcı sebep, tarafların iradesi dışında gelişen ve dışarıdan gelen kaçınılmaz olayları ifade eder.
İletişime Geçin!
İşçi alacakları ve fesih süreçlerinde haklarınızı bilmek kadar, bu hakları doğru usullerle ve süresinde talep etmek de büyük önem taşır. Yanlış bir fesih bildirimi, haklıyken haksız duruma düşmenize ve kıdem tazminatınızı kaybetmenize yol açabilir.
Ankara'da faaliyet gösteren hukuk büromuz, işçi ve işveren uyuşmazlıkları konusunda titizlikle çalışmakta ve müvekkillerine hukuki güvenlik sağlamaktadır. Yaşadığınız zorlayıcı sebep süreçleri ve derhal fesih işlemleriyle ilgili iletişime geçmek, durumunuzu detaylıca değerlendirmek ve yasal adımlarınızı güvenle atmak için sitemiz üzerinden randevu alabilir, iletişim numaralarımızdan bizi vakit kaybetmeden arayabilirsiniz. Hukuki sürecinizi şansa bırakmayın!
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar