Mesai Arkadaşına Hakaret ve Onur Kırıcı Davranış I 7068 Sayılı Kanun
- Av. Enes Samet Öztorun
- 19 Haz
- 3 dakikada okunur
İçindekiler
1. Giriş: Mesai Arkadaşına Hakaret ve Onur Kırıcı Davranış
Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin disiplin işlemleri temel olarak 7068 sayılı Kanun kapsamında yürütülmektedir. Kolluk kuvveti olarak görev yapan personelin, zorlu çalışma şartları altında zaman zaman mesai arkadaşlarıyla veya astlarıyla iletişim kazaları ve gerginlikler yaşaması olasıdır. Ancak bu durumların boyutunun hakaret veya onur kırıcı davranış seviyesine ulaşması, mevzuatımızda belirli disiplin yaptırımlarına bağlanmıştır. Bu yazımızda, kolluk personelinin kendi aralarındaki iletişimlerinde sınırların aşılması durumunda karşılaşabilecekleri disiplin cezalarını ve bu cezalara karşı izlenebilecek hukuki yolları inceleyeceğiz.
2. Astlara ve Mesai Arkadaşlarına Hakaret ve Onur Kırıcı Söz Söylemenin Cezası
Disiplin mevzuatımız, hiyerarşik düzenin ve kurum içi huzurun korunmasına büyük önem vermektedir. 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinde personelin alabileceği cezalar ve eylemler tek tek sayılmıştır.
Kanuna göre; kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya mesai arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek, davranışta bulunmak veya söz, yazı ya da eylemle hakaret etmek disiplin suçudur. Bir polis veya jandarma personelinin, meslektaşına veya emri altındaki bir memura karşı bu tarz kırıcı veya hakaretamiz bir tutum sergilemesi, kanun koyucu tarafından "dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller" arasında düzenlenmiştir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, eylemin sadece "sözlü" olmak zorunda olmamasıdır. Fiil; sözlü, yazılı (örneğin WhatsApp grupları, tutanaklar vb.) veya doğrudan fiziksel bir eylem niteliğinde hakaret şeklinde de gerçekleşebilir.
3. Dört İla On Günlüğe Kadar Aylıktan Kesme Cezası Nasıl Uygulanır?
Birçok memurun aklına takılan en temel sorulardan biri 7068 polis ve jandarma aylıktan kesme cezasının maaşlarına tam olarak nasıl yansıyacağıdır. Mesai Arkadaşına Hakaret ve Onur Kırıcı Davranışın cezası aylıktan kesme olarak uygulanmaktadır.
Aylıktan kesme cezası; disiplin cezası verilen personelin fiilinin ağırlığına göre, zam ve tazminatlar hariç tutularak brüt aylığından onbeş günlüğe kadar kesinti yapılması işlemidir. Mesai arkadaşına hakaret etmenin alt ve üst sınırı ise kanunda dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme olarak açıkça belirlenmiştir. Bu ceza, maaşı tahakkuk ettiren birim tarafından personelin doğrudan aylığından kesilerek uygulanır. Ayrıca bu kesinti, tam Türk Lirası üzerinden hesaplanarak yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz.
Daha genel nitelikteki aylıktan kesme cezalarının uygulanış biçimi, detayları ve itiraz yolları hakkında kapsamlı bilgi almak için 7068 Sayılı Kanun: Aylıktan Kesme Cezası, İtiraz ve İptali başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
4. Disiplin Soruşturması ve Zamanaşımı Süreleri
Disiplin amirleri, bu tür bir fiilin işlendiğini tespit ettiklerinde yasal süreler içerisinde harekete geçmek zorundadır. Aksi takdirde ceza verme yetkisi düşmektedir.
Soruşturmaya Başlama Süresi: Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarını gerektiren hallerde, disiplin amirinin fiili öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması zorunludur. Aksi takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Ceza Verme Süresi: İlgili fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde personelin disiplin cezası ile cezalandırılması şarttır. İki yıl geçtikten sonra ceza verilmesi hukuken mümkün değildir.
5. Verilen Cezaya İtiraz ve İptal Davası Süreci
Disiplin soruşturması sonucunda haksız yere aylıktan kesme cezası aldığınızı düşünüyorsanız, susmak zorunda değilsiniz. Hukuki haklarınızı arayabileceğiniz yollar mevcuttur:
İtiraz Süreci: Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, kararın size tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde bir üst disiplin amirine yazılı olarak itiraz etme hakkınız bulunmaktadır. Süresi içinde itiraz edilmeyen cezalar ise kesinleşmektedir.
Yargı Yolu (İptal Davası): Verilen disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabilir. Kesinleşen disiplin cezalarına karşı İdare Mahkemelerinde iptal davası açılabilmektedir. Dava açma süresi, kesinleşen bu cezanın personele usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesinden itibaren başlar.
Soruşturmanın nasıl yürütüleceği ve cezalara karşı itiraz mekanizmasının tüm detayları için 7068 Sayılı Kanun: Disiplin Soruşturması ve İtiraz Rehberi isimli yazımızı okumanızı kesinlikle tavsiye ederiz.
6. Sıkça Sorulan Sorular
Mesai arkadaşına hakaret etmenin disiplin cezası nedir?
Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya mesai arkadaşlarına hakaret etmek veya onur kırıcı davranışlarda bulunmak eylemi, 4 ila 10 günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Aylıktan kesme cezası net maaş üzerinden mi, brüt maaş üzerinden mi hesaplanır?
Ceza, personelin zam ve tazminatları hariç tutularak brüt aylığı üzerinden hesaplanır.
Hakkımda açılan disiplin soruşturmasına ne kadar sürede itiraz edebilirim?
Verilen disiplin cezalarına karşı, kararın size tebliğ edilmesinden itibaren 10 gün içinde yazılı olarak itiraz hakkınız bulunmaktadır.
Disiplin cezasına karşı mahkemeye başvurabilir miyim?
Evet, kesinleşen disiplin cezalarına karşı idari yargı makamlarında (İdare Mahkemeleri) iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır.
7. İletişim ve Hukuki Destek
Kolluk personelinin mesleki kariyeri boyunca maruz kaldığı disiplin soruşturmaları, telafisi güç zararlar doğurabilmekte ve personelin özlük haklarını derinden etkilemektedir. Özellikle hiyerarşik yapının getirdiği zorluklar içerisinde haksız yere suçlandığınızı düşünüyorsanız, süreci alanında uzman bir idare hukuku avukatı ile takip etmeniz hak kaybı yaşamanızı önleyecektir.
Siz de polis veya jandarma personeli olarak haksız bir disiplin cezası ile karşı karşıya kaldıysanız, itiraz süreçlerinizi başlatmak ve profesyonel hukuki destek almak için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Enes Samet ÖZTORUN
Yorumlar